**

"Có những bản tình ca một thời tôi đã viết cho một người. Người ấy sẽ ra đi hết đời mình và biến mất. Tôi cũng sẽ biến mất. Bản tình ca kia ở lại với ai?" (1)

Rồi thời gian qua làm hoen mờ tất cả. Những nốt nhạc kia đến một lúc nào đó sẽ bung ra khỏi khuông nhạc rồi rơi vào quên lãng im lìm. Cuộc tình rồi cũng xa khơi, tan đi âm thầm như vết sương, dấu chim. Chỉ duyên nợ là ở lại cùng năm tháng thiên di. Chỉ duyên nợ là ở lại để một đời gọi mãi long đong.

Những cuộc tình đi qua cuộc đời kẻ du ca Trịnh Công Sơn đều thoảng qua như gió vội, mong manh như đóa hoa vô thường. Tình cờ đến rồi tình cờ đi. Những cuộc tình ấy như nắng tắt vội chiều hôm nhưng lại mênh mông, không biết đâu là bờ là bến. Tưởng rằng tất cả đã ngủ yên dưới cơn mưa thiên thu mịt mù bỗng một ngày thức dậy mỏi mòn trong tim.

Sau hai mươi năm xa cách, cơn gió ấy đã trở về nối lại biệt ly. Tất cả vạn vật trên thế giới này khi sinh ra đều có duyên từ kiếp trước. Kiếp này xa nhau rồi gặp lại nhau, đó chẳng phải là hợp duyên ư? Ai đi, ai ở, ai phụ rẫy, ai xót xa - chuyện ấy bây giờ còn quan trọng nữa chăng khi duyên nợ sinh ra đã là như thế? Thôi em ạ, đừng nhắc lại làm gì. Cứ để những tật nguyền, bọt bèo ấy ra đi, đi thật xa..."Trả nợ một đời không hết tình đâu" em.
Trịnh viết Xin trả nợ người nhân chuyến về thăm Việt Nam của Dao Ánh. Người con gái có đôi mắt ươm nắng thuỷ tinh ngây tròn ấy đã đi vào trong rất nhiều sáng tác nổi tiếng của chàng du ca họ Trịnh từ Nắng thuỷ tinh, Còn tuổi nào cho em, Mưa hồng...

Mỗi lần nghe lại ca khúc này là thêm một lần tôi bị ám ảnh bởi món nợ dài đằng đẵng qua bao nhiêu năm tháng bạc đầu vẫn chưa trả được ấy, có yêu thương và phụ rẫy, có trách móc và có cả nỗi ngậm ngùi lê thê. Ám ảnh bởi giọng hát nhỏ nhẹ, dễ tàn lụi, có chút gì run run, tê dại, mồ côi của chính người nhạc sĩ. Mong manh vô cùng!

Hai mươi năm là thuở nào để rồi vơi cạn lại đầy như thế? Những con chữ bạc màu kí ức, trắng bóc nỗi niềm. Em xin trả điều gì khi tháng ngày đã lên rêu?

Hai mươi năm xin trả nợ người
Trả nợ một thời em đã bỏ ai
Hai mươi năm xin trả nợ dài
Trả nợ một đời em đã phụ tôi
...
Hai mươi năm em trả lại rồi
Trả nợ một đời xa vắng vòng tay
Hai mươi năm vơi cạn lại đầy
Trả nợ một thời môi vắng vòng môi

Nghe, cứ không thể không nghĩ đến hình ảnh đứa trẻ được người ta cho cây kẹo mút rồi người ta bỏ đi, hôm sau, hôm sau nữa, ngóng mãi mà chẳng thấy người ta đâu. Đứa trẻ buồn lòng, đứng trân trân nhìn cây kẹo tan dần, tan dần theo ngày tháng. Những nốt nhạc rỉ rỉ, lếch thếch, ủ dột...


Thêm một cuộc tình là thêm một lần "mật ngọt" và "mật đắng" (2), cũng là một lần ta giàu có và trắng tay. Em đến mang cho ta bao nhiêu ngày thật lạ rồi em đi mang những ngày yêu dấu tan theo. "Em đến bên đời/ Hoa vàng một đoá/ Một thoáng hương bay/ Bên trời phố lạ/ Nào ai có hay/ Ta gặp tình cờ/ Nhưng là cơn gió/ Em còn cứ mãi/ Bay đi" (3)...

Em phụ tôi một đời bé dại
Thơ dại ra đi không nhớ gì tôi
Thơ dại ra đi quên hết tình tôi

Bao nhiêu năm bỗng lại nhiệm mầu
Trả nợ một lần quên hết tình đau
Hai mươi năm vẫn là thuở nào
Nợ lại lần này trong cõi đời nhau.

Hai mươi năm vơi cạn lại đầy. Hai mươi năm, hạnh phúc lại về. Ta còn cần điều chi hơn nữa đây? "Tình cho nhau môi ấm, một lần là trăm năm" (5). Và một lần ấy, xin cho dài lâu, lâu mãi... Nợ lại lần này trong cõi đời nhau để rồi duyên sau mình lại tái ngộ  nhé!

Người ta vẫn bảo âm nhạc Trịnh Công Sơn mang dấu ấn của Phật giáo rất rõ qua cái nhìn vô thường của vạn vật, thuyết luân hồi "sống gửi thác về". Người ta cũng bảo rằng giai điệu của ông giống như một tiếng kinh thảm sầu. Tôi không biết điều ấy có đúng không vì với Phật giáo, tôi là một kẻ ngoại đạo. Còn với nhạc Trịnh, tôi chỉ là một người khách ghé qua, bắt gặp chút đồng điệu rồi xem đó như cõi tạm trú chân sau những tàn phai của cuộc đời.

Và lần này, khi nghe Trịnh hát Xin trả nợ người và gõ những dòng này, tôi chợt nhận ra : hình như tôi đang mắc nợ một người, một người xa thật xa...

(ST)