Đó là tiêu đề chương I cuốn hồi ký "Con đường theo Bác" của đồng chí Hoàng Quốc Việt, một trong những học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là cuốn sách ghi lại quá trình đến với cách mạng và những kỷ niệm của tác giả với Chủ tịch Hồ Chí Minh từ những năm tháng đất nước còn chìm đắm trong đêm dài nô lệ đến khi kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Bút tích ở trang đầu cuốn sách ghi rõ: "Xin kính dâng Bác những dòng hồi ký này để tỏ lòng biết ơn vô hạn đối với Bác, vị anh hùng giải phóng dân tộc, người thầy đã hướng dẫn lớp lớp chúng tôi theo con đường cách mạng đã vạch ra".

Mở đầu cuốn hồi ký, đồng chí Hoàng Quốc Việt viết: "Tôi không may mắn như nhiều đồng chí khác vì đến năm 1941 mới được gặp Bác Hồ. Tuy nhiên, tên của đồng chí Nguyễn Ái Quốc, tác giả "Bản án chế độ thực dân Pháp" và "Đường cách mệnh" đã thâm nhập trí óc, ăn sâu vào trái tim của tôi ngay từ năm 1928, khi tôi gia nhập "Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội".

Nhiều năm sống và làm việc dưới sự chỉ đạo, giáo dục, rèn luyện trực tiếp của Hồ Chủ tịch đã để lại trong tâm thức đồng chí Hoàng Quốc Việt những ấn tượng sâu sắc và những kỷ niệm đẹp. Đầu năm 1941, đồng chí Hoàng Quốc Việt cùng các đồng chí Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ... mấy tháng trời lặn lội, vượt qua một chặng đường từ Bắc Ninh lên Lạng Sơn, vòng qua đất Trung Quốc rồi về Cao Bằng để dự Hội nghị lần thứ 8, BCH Trung ương Đảng. Đây là một chuyến đi được coi là vất vả nhất trong đời. Sự nghiệt ngã của thiên nhiên làm cho sức khỏe của một số đồng chí "xuống cấp". Mặc dù gian nan, khó nhọc nhưng trong lòng mỗi người đều bùng cháy niềm hy vọng: sẽ được gặp Nguyễn Ái Quốc. Niềm hy vọng ấy đã xua tan bao mệt mỏi, nhọc nhằn. Gió núi, mưa ngàn, thú giữ và những tên lính tuần phòng nơi biên ải cũng không cản được bước chân những chiến sĩ cách mạng. Lần đầu tiên được gặp Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh, nét mặt ai nấy đều rạng rỡ nhưng trong lòng hồi hộp, đồng chí Hoàng Quốc Việt lúng túng, tự nhiên bật lên câu: "Chào đồng chí ạ!". Sau này đồng chí Trường Chinh và đồng chí Hoàng Văn Thụ gọi là "Bác". Tiếng "Bác" thân thương, trìu mến, ai cũng thấy hợp với lòng mình.

Chủ tịch Hồ Chí Minh với các đại biểu Đại hội toàn quốc thống nhất Việt Minh - Liên Việt (3/1951).           Ảnh: TL

Đồng chí Hoàng Quốc Việt viết: "Bài học đầu tiên mà Bác dạy chúng tôi là bài học "Tư cách người cách mạng". Ai không có tư cách hoặc không đủ tư cách thì không thể làm cách mạng. Kẻ tuy mẫn tiệp nhưng ích kỷ, nhỏ nhen hoặc hào phóng nhưng đầu óc u tối đều không thể đứng trong hàng ngũ đội tiên phong. Tư cách người cách mạng mà Bác dạy chúng tôi gồm những phẩm chất và năng lực, lòng vị tha và tình bác ái. Bác là lá cờ vĩ đại về đại đoàn kết".

Đồng chí kể lại câu chuyện xúc động khi Hồ Chủ tịch đến dự và nói chuyện tại Đại hội toàn quốc thống nhất Việt Minh - Liên Việt (tháng 3/1951), Bác nói: "Đại hội thống nhất Việt Minh - Liên Việt làm tôi vô cùng sung sướng. Lòng sung sướng ấy là chung của cả toàn dân, của cả đại hội, nhưng riêng cho tôi là sự sung sướng không thể tả. Một người đã cùng các vị tranh đấu trong bấy nhiêu năm cho khối đại đoàn kết toàn dân, hôm nay trông thấy rừng cây đại đoàn kết ấy đã nở hoa kết quả và gốc rễ nó đang ăn sâu lan rộng khắp toàn dân và nó có một tương lai "trường xuân bất lão".

Trong khi nói chuyện với hơn 200 đại biểu dự đại hội, Bác bảo một đồng chí thanh niên đi lấy cho Bác mấy chiếc gậy. Mọi người chưa rõ Bác làm gì. Khi đồng chí thanh niên mang gậy đến, Bác cầm chiếc gậy đưa cho một cụ:

-  Xin cụ bẻ cho.

Cụ già bẻ gẫy chiếc gậy. Bác đưa số gậy còn lại cho đồng chí thanh niên:

-   Chú bẻ cả bó đi.

Đồng chí thanh niên bẻ mãi mà không gẫy. Bác lấy lại bó gậy, thân mật nói:

-   Một chiếc gậy, sức yếu như cụ đây bẻ phăng. Một bó gậy, sức lực lưỡng như đồng chí này không bẻ nổi.

Bác nói xong, cả đại hội đều vô cùng xúc động, cảm nhận một bài học cụ thể, thiết thực và sâu sắc về đoàn kết. Mọi người đứng dậy vỗ tay hồi lâu và hô vang: "Hồ Chủ tịch muôn năm!". Đáp lại tình cảm của các đại biểu dự đại hội, Bác cũng hô lớn: "Việt Nam đại đoàn kết muôn năm!".

HỒNG MINH